Master of Science in Educational Sciences (Special Education, Disability Studies and Behavioral Disorders)

Course content

In de Master in de pedagogische wetenschappen zijn er twee afstudeerrichtingen. De afstudeerrichting Pedagogiek en onderwijskunde richt zich op de studie van het pedagogisch handelen. De afstudeerrichting Orthopedagogiek legt het accent op de studie van het pedagogisch handelen vanuit maatschappelijk ‘verbijzonderde’ situaties. Het betreft de bijzondere situaties van mensen met een handicap (disability studies), met gedrags- en emotionele problemen (gedragsstoornissen) en van mensen met een verslavingsproblematiek (middelenmisbruik).

Course structure

- Disability studies
Vroeger werd de situatie van mensen met een beperking vooral bestudeerd vanuit een individueel-biologische hoek. Bovendien werd ervan uitgegaan dat de persoon met een beperking getraind moest worden opdat die zich kon aanpassen aan de eisen van de omgeving. Disability studies probeert het fenomeen veel breder te bestuderen, nl. als een onderdeel van een historisch, politiek, cultureel en sociaal proces. Het zijn niet alleen de 'revaliderende' maatregelen ten aanzien van personen die besproken worden, maar ook de manier waarop de omgeving toegankelijker, minder onderdrukkend en minder discriminerend georganiseerd kan worden. Disability studies laat, naast de negatieve punten uit het leven van mensen met beperkingen, ook hun veerkracht en hun soms specifieke cultuur (bv. dovencultuur) op een positieve manier aan bod komen.

- Gedragsstoornissen en Middelenmisbruik
De recente veranderingen in onze maatschappij kenmerken zich vooral door een toename van de complexiteit van de gedragsstoornissen en de mate van middelenmisbruik. Waar het pedagogische (kinderen) en het agogische (volwassenen) vroeger vooral bestudeerd werden vanuit een ziekte- en stoornismodel komt nu vooral het afwisselend zinvol methodisch handelen met die groepen aan bod. Het betekent dat de diagnose een integraal onderdeel vormt van het handelingsplan, dat op zijn beurt regelmatig bijgestuurd en geëvalueerd wordt. De aanpak van die kinderen en volwassenen situeert zich onvermijdelijk in een maatschappelijk, cultureel, gezondheidsgericht, psychologisch en rechtenparadigma. Organisatorische en methodische aspecten van een bepaalde behandelingscontext komen aan bod. De benaderingen vanuit het integratieve en postmodernistische kader van de theoretische orthopedagogiek krijgen ook een praktische uitwerking.

Binnen deze afstudeerrichting is in het tweede masterjaar ook de major Lerarenopleiding voorzien die reeds een aantal studiepunten van de Specifieke Lerarenopleiding (SLO) omvat.

 

Career perspectives

Afhankelijk van je afstudeerrichting, kom je als pedagoog in diverse sectoren terecht. Vanuit de afstudeerrichting Orthopedagogiek bestaat het ruime werkveld uit diverse vormen van bijzondere ondersteuning van mensen: de zorg voor personen met een handicap, het buitengewoon onderwijs, diensten voor begeleid wonen, bijzondere jeugdzorg, onthaaltehuizen, opvangcentra voor jongeren...

Als orthopedagoog sta je in voor de diagnostiek van kinderen en jeugdigen in probleemsituaties. Je bent betrokken bij het voorlichten, adviseren en begeleiden van ouders en (beroeps)opvoeders, en je staat zelf in voor de uitvoering van een aantal orthopedagogische behandelingen.

Binnen de orthopedagogiek zijn verschillende werkterreinen te onderscheiden. Orthopedagogen werken in de (geestelijke) gezondheidszorg, zowel in de ambulante als (semi-)residentiële gezondheidszorg, bv. kinder- en jeugdpsychiatrische instellingen. Ook zijn orthopedagogen werkzaam in de gehandicaptenzorg: in revalidatiecentra, activiteitencentra, instellingen voor gehandicapten, dagverblijven voor kinderen en ouderen. Anderen verrichten taken op het gebied van leerlingenbegeleiding, ondersteuning van leerkrachten, schoolteams en schoolorganisaties, bv. in scholen voor buitengewoon onderwijs, schoolbegeleidingsdiensten. Tevens zijn er orthopedagogen werkzaam binnen de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming. Zij zijn o.a. verbonden aan (gezins)voogdij-instellingen, ambulante en residentiële behandelingseenheden.

Dde major Lerarenopleiding bereid je je veeleer voor om als orthopedagoog naar het onderwijs te gaan. Als je ook de resterende studiepunten van de Specifieke Lerarenopleiding opneemt na de master kun je bv. als lesgever in de orthopedagogiek terecht in het secundair (2de en 3de graad) en hoger onderwijs.