Master of Science in de klinische biologie

De klinische biologie is een discipline in de gezondheidszorg waarin laboratoriumtesten op lichaamsvochten uitgevoerd worden met het doel een ziekte te diagnosticeren, een balans op te maken van de werking van een orgaan of het effect van een behandeling te beoordelen. In dat verband vormt de Master in de klinische biologie (voor apothekers) specialisten met kennis van vooreerst de menselijke fysiologie en van de biologische ‘merkers’ voor de detectie van pathologische toestanden, en daarnaast van de methoden voor de analyse van de parameters in diverse biologische matrices (bloed, urine, speeksel, faeces, weefsels …).

Je wordt opgeleid voor een functie met verantwoordelijkheid op medisch raadgevend en analytisch vlak in de keten van de gezondheidszorg, die je voorbereidt op een leidinggevende functie in een klinisch laboratorium. Concreet moet je in staat zijn als bereikbare eerstelijns medische wacht voor een klinisch laboratorium te fungeren, op wie zowel het laboratoriumpersoneel als de aanvragende artsen een beroep kunnen doen voor testselectie, bemonsteringsinstructies en testinterpretatie.

Samen met een praktische stage in erkende klinische laboratoria is de opleiding vereist om een erkenning als apotheker-klinisch bioloog te verwerven.

Opbouw

De opleiding omvat twee niveaus.
Ten eerste is er de academische opleiding van 120 studiepunten (twee jaar) aan de universiteit, waarin de basiskennis van de drie hoofddisciplines (klinische chemie, hematologie, microbiologie) van de klinische biologie verworven wordt.
Ten tweede is er een postacademische opleiding van drie jaar waarin de basiskennis in de disciplines uitgediept wordt.

De tweejarige opleiding heeft tot doel de medische en bioanalytische kennis te verstevigen via een theoretisch programma met contacturen, aangevuld met stages en praktisch onderricht in laboratoria. De opleiding vindt gedeeltelijk plaats in de eigen faculteit, maar ook in het UZ Gent, samen met de geneesheren-kandidaat-klinisch biologen. De verdere opleiding (drie jaar) bestaat nagenoeg uitsluitend uit stages en gebeurt in erkende laboratoria voor klinische biologie onder leiding van een erkend stagemeester.

Voor je aan de opleiding begint, moet je als apotheker kandidaatspecialist een aangetekend schrijven richten aan de secretaris van de bevoegde Erkenningscommissie met opgave van het studie- en stageplan dat je van plan bent te volbrengen. Het stageplan moet de totaliteit van alle stages gedurende de opleiding van vijf jaar omvatten en moet een stageperiode van minstens 12 maanden in elk van de hoofddisciplines voorzien. De Erkenningscommissie keurt het stageplan goed en waakt over de toepassing ervan. Het is steeds mogelijk het stageplan in de loop van de opleiding te wijzigen, mits de Erkenningscommissie de gevraagde wijzigingen goedkeurt. De Erkenningscommissie kan onder bepaalde voorwaarden het behalen van een doctoraat in één van de disciplines van de klinische biologie voor een gedeelte van de studieopleiding in aanmerking nemen. Aangezien het aantal opleidings(stage)plaatsen beperkt is, vindt jaarlijks een selectie van de kandidaten plaats op basis van hun studiecurriculum en het schrijven/voorstellen/verdedigen van een studie rond een actueel thema in het domein van de klinische biologie, opgegeven door de selectiecommissie. Voorafgaand aan de selectie moet de kandidaat een kijkstage van twee weken hebben gevolgd in het Laboratorium voor Klinische Biologie van het UZ Gent. Laatstejaarsstudenten worden al tot de selectieproef toegelaten. In de regel starten aan de Universiteit Gent jaarlijks een tweetal apothekers met de opleiding klinische biologie.

Je voert de masterproef uit tijdens je stage. Het onderwerp moet aansluiten bij de dagelijkse praktijk uit één van de domeinen van de klinische biologie. Je zult bv. een nieuwe analysemethode, een methodevergelijking op statistische basis, een correlatie tussen testresultaten en diagnose … zelfstandig uitdiepen, analyseren en bespreken. Om te slagen voor de masterproef is ten minste één aanvaarde A1-publicatie vereist, waarvan jij eerste auteur bent. Hoewel de stagemeester de dagelijkse supervisie voor de uitwerking van de masterproef uitvoert, fungeert één van de lesgevers van de opleiding als academisch promotor.

Arbeidsmarkt

Als apotheker-klinisch bioloog kom je in de overgrote meerderheid van de gevallen in een erkend klinisch laboratorium terecht. De laboratoria kunnen verbonden zijn aan een ziekenhuis of kunnen privélaboratoria zijn. De vorm van het dienstverband waaronder je als klinisch bioloog je beroepsactiviteiten ontplooit, is vaak gerelateerd aan het type laboratorium. Dat kan variëren van een dienstverband met een bediendecontract tot een zelfstandig statuut. De erkenning van nieuwe laboratoria is echter wel gereglementeerd om een overaanbod te voorkomen. Op dit ogenblik komen nieuwe erkenningen nog nauwelijks voor.